Во првиот дел од овој водич се запознавме со организацијата на општинската администрација и ги претставивме првите пет сектори на Општина Тетово. Тие ги опфаќаат важните области како што се координацијата на активностите на градоначалникот, правните прашања, финансиското работење, административната поддршка и урбанистичкото планирање.
Сепак, општинската администрација опфаќа и други сектори кои имаат директно влијание врз секојдневниот живот на граѓаните. Од одржувањето на улиците и заштитата на животната средина, па сè до образованието, културата, локалниот економски развој, информатичката технологија и цивилната заштита, секој од овие сектори има значајна улога во функционирањето на општината и обезбедувањето квалитетни јавни услуги.
Во овој втор дел ќе ги претставиме останатите сектори на општинската администрација, како и независните организациони единици кои го поддржуваат работењето на Општина Тетово.
Сектор за комунални дејности и заштита на животната средина и природата
Овој сектор е еден од највидливите за граѓаните, бидејќи резултатите од неговата работа секојдневно се забележуваат во средината во која живееме. Тој е задолжен за комуналната инфраструктура, заштитата на животната средина, организацијата на комуналните услуги и подобрувањето на условите за живот во градот.
Во негов состав функционираат три одделенија.
- Одделението за комунални дејности е задолжено за координација на комуналните услуги поврзани со одржувањето на локалните улици, тротоарите, јавното осветлување, јавните зелени површини, пазарите, гробиштата и останатата комунална инфраструктура. Исто така, тесно соработува со јавните претпријатија за обезбедување квалитетни услуги за граѓаните.
- Одделението за заштита на животната средина и природата подготвува и спроведува локални политики за заштита на животната средина. Го следи состојбата со загадувањето, изработува еколошки програми и планови, предлага мерки за намалување на загадувањето и соработува со надлежните институции за заштита на природата.
- Одделението за енергетска ефикасност работи на подобрување на енергетската ефикасност во општинските објекти, подготвува проекти за користење обновливи извори на енергија и придонесува за намалување на потрошувачката на енергија и трошоците на општината.
Преку работата на овој сектор се реализираат голем број проекти кои директно придонесуваат за подобрување на животната средина и квалитетот на живот на граѓаните.
Сектор за инспекциски надзор – Општински инспекторат
Законите и одлуките на општината не би имале вистински ефект доколку не постои институција што го контролира нивното спроведување. Токму таа улога ја има Секторот за инспекциски надзор – Општински инспекторат.
Овој сектор врши контрола дали граѓаните, правните лица и институциите ги почитуваат законите и општинските прописи во областите што се во надлежност на локалната самоуправа.
Во негов состав функционираат три одделенија.
- Одделението за комунален инспекторат го следи почитувањето на комуналниот ред, користењето на јавните површини, јавната чистота и другите локални прописи што се однесуваат на функционирањето на градот.
- Одделението за градежен инспекторат врши надзор дали објектите се градат согласно издадените одобренија за градење и урбанистичката документација. Во случај на бесправна градба или други прекршувања, презема мерки согласно законските овластувања.
- Одделението за општински просветен инспекторат врши надзор над работењето на основните и средните училишта кои се во надлежност на општината и го следи спроведувањето на законите од областа на образованието.
Важно е да се нагласи дека овој сектор не е ист со државните инспекторати. На пример, Државниот пазарен инспекторат, Државниот инспекторат за труд или Државниот санитарен и здравствен инспекторат не се дел од Општина Тетово, туку се државни институции со свои законски надлежности.
Сектор за јавни дејности
Овој сектор е задолжен за областите што директно влијаат врз општествениот и културниот развој на локалната заедница.
Во негов состав функционираат три одделенија.
- Одделението за образование ја координира соработката со основните и средните училишта, го следи нивното работење и учествува во планирањето на инвестиции во образовната инфраструктура.
- Одделението за култура, спорт и рекреација ги поддржува културните, спортските и рекреативните активности, соработува со културните институции и спортските клубови и придонесува за развојот на културниот живот во Тетово.
- Одделението за социјална заштита, здравство, младински активности и соработка со невладини организации ги координира локалните социјални програми, младинските политики, активностите од областа на здравството и соработката со граѓанските организации.
Овој сектор има значајно влијание врз квалитетот на животот во локалната заедница и создава можности за развој на младите, културата и спортот.
Сектор за локален економски развој, поттикнување на инвестиции, промоција на туризмот и земјоделството
Локалниот економски развој не зависи само од приватниот сектор. И општината има важна улога во создавањето услови за инвестиции, економски раст и привлекување надворешни финансиски средства.
Овој сектор е составен од четири одделенија.
- Одделението за локален економски развој подготвува стратегии и програми за економски развој на општината и соработува со стопанството и јавните институции.
- Одделението за поттикнување на инвестиции и поддршка на бизнисите ги промовира инвестициските потенцијали на Општина Тетово и работи на создавање поволна бизнис-клима за домашните и странските инвеститори.
- Одделението за туризам и прекугранична соработка работи на промоција на туристичките потенцијали на Тетово, подготвува и реализира прекугранични проекти и учествува во регионални и европски иницијативи.
- Одделението за земјоделство и рурален развој соработува со земјоделците, ги поддржува програмите за рурален развој и работи на подготовка на проекти за развој на земјоделството.
Голем дел од проектите финансирани од Европската Унија и меѓународните донатори се подготвуваат и координираат токму преку овој сектор.
Сектор за информатичка технологија
Дигитализацијата стана неизоставен дел од современата јавна администрација.
Секторот за информатичка технологија се грижи за функционирањето на информатичките системи, компјутерската мрежа, безбедноста на податоците и развојот на електронските услуги.
Во негов состав функционираат две одделенија.
- Одделението за развој и одржување на информатичките системи управува со компјутерската опрема, серверите, базите на податоци и информатичките системи што ги користи општинската администрација.
- Одделението за развој на информатичкото општество работи на дигитализација на административните процеси, воведување нови електронски услуги и подобрување на транспарентноста преку современи информатички решенија.
Благодарение на овој сектор, многу административни постапки денес можат да се реализираат побрзо и поефикасно.
Сектор за заштита и спасување
Безбедноста на граѓаните претставува една од најважните обврски на локалната самоуправа.
Секторот за заштита и спасување ги планира и координира активностите во случаи на природни непогоди, пожари, поплави, земјотреси и други вонредни ситуации.
Во негов состав функционира и Територијалната противпожарна единица, која интервенира при пожари, сообраќајни незгоди и други итни ситуации во кои е потребна брза реакција. Освен гаснењето пожари, припадниците на единицата учествуваат и во спасување на граѓани при природни непогоди и други несреќи.
Овој сектор тесно соработува со Центарот за управување со кризи, Дирекцијата за заштита и спасување, Министерството за внатрешни работи, здравствените установи и другите институции задолжени за јавната безбедност.
Независни организациони единици
Покрај секторите, во организацијата на Општина Тетово функционираат и независни организациони единици кои имаат советодавна, контролна и координациска улога.
- Одделението за внатрешна ревизија врши контрола на законитото, економичното и ефикасното користење на јавните средства, ги идентификува ризиците и предлага мерки за подобрување на работењето на администрацијата.
- Одделението за стратешко планирање ги координира развојните стратегии, долгорочните програми и другите стратешки документи на општината.
- Одделението за управување со човечки ресурси ги спроведува постапките за вработување, стручно усовршување, обука и оценување на административните службеници.
- Заедничката единица за управување со води и ризици од поплави соработува со партнерските општини во подготовката и спроведувањето на активности поврзани со управувањето со водите и намалувањето на ризиците од поплави.
Општинската администрација на Општина Тетово претставува сложен систем составен од специјализирани сектори и организациони единици, при што секој има свои јасно утврдени надлежности и одговорности. Иако нивната работа најчесто останува зад сцената, резултатите од нивната работа секојдневно се гледаат преку јавните услуги, развојот на градот и подобрувањето на квалитетот на живот на граѓаните.
Познавањето на начинот на кој функционираат овие сектори не е само административна информација. Тоа им помага на граѓаните подобро да ги разберат надлежностите на општината, да знаат до кој сектор треба да се обратат за одредено прашање и поактивно да учествуваат во локалните процеси на донесување одлуки. Транспарентната, професионална и добро организирана администрација претставува една од основите на современата, ефикасна и одговорна локална самоуправа.